Roland Topor, Franse duivel-doet-al.

Roland Topor, de allerlaatste dadaïst die tien jaar geleden sneuvelde in de eigen hersenbloeding, wordt dankzij Arnon Grunberg, en diens alsmaar groter wordende inkomsten uit de vele gewonnen literatuurkampen, van de nodige pluimen op de hoed voorzien door de Nederlandse uitgave in boekvorm van 's mans belangrijkste bijdragen tot de wereld van de kunst. Tot de wereld in zijn geheel. Topor was van vele markten thuis, hij was - niet in achtereenvolgende opsomming maar gewoon alles tegelijkertijd - cineast, tekenaar, acteur, lithograaf, schilder, schrijver en beroepsprovocateur. Met titels als 'De huurder', verfilmd door Roman Polanski, 'Memoires van een oude zak' en 'De mooiste tieten ter wereld' etaleerde Topor, onder luid schaterlachend, toeziend oog van de koolzwarte humor, al zijn macabere gedachten. Hij was de koning van de kots, de pis, de seks, de bloederige taferelen en de geperverteerde nonchalance. In verband met kaka ontglipte aan Topor ooit de volgende uitspraak: 'Vreemd genoeg lijkt stront veel gevaarlijker dan Mao of Hitler. Als je een toneelstuk maakt over Hitler en stront, wel, dan zal het de stront zijn die ervoor zorgt dat het niet op televisie wordt uitgezonden, niet Hitler. Terwijl, voor zover ik weet, stront veel minder levens heeft gekost dan Hitler.' Gevoelens worden bij Topor zichzelf kopiërende persiflages en verschrikkingen dienen vaak om mee te lachen. Het leven is smartelijk en lachwekkend tegelijkertijd. Een gigantische tweeledigheid waarin de mens altijd in het middelpunt dient te vertoeven. Tenslotte is al de rest toch buitengewoon zinloos. Gaat dat lezen!

Roland Topor. Romans, verhalen, tekeningen en foto's. Keuze en voorwoord van Arnon Grunberg. Vertaald door Frédérique van der Velde, A. de Swarte, Edu Borger, Martine Vosmaer en Karina van Santen. Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam, 389p.