Arsène Droogakkers offreert, elektriseert en alarmeert...

Vandaag is 14 juli 2022. Vandaag is Neel Doff precies tachtig jaar uitgespeeld. Monique van de Ven moest het weten. Neel Doff dus, bijna even lang van ons verscheiden als haar geleefde tijd. Bij leven vertaalde deze bijzondere dame niet alleen Multatuli en Couperus maar ook Timmermans en mocht ze zelfs fixer/schrijver Jan Greshoff ten allen tijde lastigvallen voor die noodzakelijke opleving van haar geschriften in ons taalgebied. Over Doffs armoedige jeugd staan bladzijden vol en over haar in koper gegoten testament als treurende Themis aan de laatste rustplaats van de Gentse advocaat Hippolytus Metdepenningen het laatste woord niet gezegd. Neel Doff dus, die pas op haar eenenvijftigste kwam aanzetten met een resem autobiografische verhalen, om de ketenen van haar miserabel verleden van zich af te kunnen werpen, lijnen gesopt in een soort van naïeve tienertaal. Die Keetjes-boeken van haar: authentiek roerend. G-e-l-e-e-f-d naturalisme, volgens kenners én de schrijfster in kwestie, ge...

Bijna een kwarteeuw sleet de Belgische Nobelprijswinnaar Maurice Maeterlinck (1862-1949) aan de zijde van de Franse operazangeres Georgette Leblanc (1869-1942) , over wie literatuurvorsers soms fluisteren dat deze extravagante Parisienne Maeterlincks oeuvre duidelijk van een minder sombere toets voorzag. In werkelijkheid, beweren woke kwatongen, zat Leblanc de arme schrijver, wiens concentratievermogen dat van een zesjarige nauwelijks wist te overtreffen, hele slierten plot voor te kauwen. Hoeveel Maeterlinck, vraag ik me dan af, zouden in deze koninklijke regels van Leblanc te ontwaren zijn: "Einige Menschen haben gelernt, glücklick zu sein, aber wo sind die, welche in ihrem Glücke darauf bedacht waren, ihre Stimme dem stummen Erzengel zu leihen, der ihre Seele erleuchtete? Woher kommt dieses ungerechte Schweigen?"  Dat grote stukken van 's mans unieke oeuvre amper in het Nederlands verkrijgbaar zijn - eigenlijk een goed argument tégen de afschaffing van die avondklok -...

Terwijl de zeventiende-eeuwse Duitse jezuïet Athanasius Kircher als een rode draad door zijn carrière liep en hij in 1975 de Algemene Bank Nederland nog voor ruim twintigduizend gulden lichter maakte, schreef Hein Aalders in het januarinummer van 'De Parelduiker' een welverdiend in memoriam voor de eind vorig jaar overleden Nederlandse oplichter-schrijver en Pavese-vertaler Anton Haakman . Chaotisch, licht overspannen, bij leven nooit een vertaalprijs en (daarom) altijd op zijn hoede, zo zal de in 1967 als scenarist afgestudeerde Haakman door vrienden worden herinnerd. Hoog tijd dus om zijn magnum opus 'De onderaardse wereld van Athanasius Kircher' (Meulenhoff, 1991) de komende tijd nog eens van stal te halen: "Een voor een heb ik hen gezien als de ander, wiens rol ik korte tijd heb gespeeld, bewonderd ook, zonder me ermee te vereenzelvigen. Ten slotte ben ik een heel ander iemand dan Pavese, Magris, Praz, ik ben niet zwaarmoedig en nostalgisch als Pavese, ik sta...

Dat onze Nederlandse taal ook heel slap kan klinken - zeker wat ons innerlijk betreft, wij dekselse binnenvetters - bewijst onderstaande vertaalde passage uit Zweigs 'Widerstand der Wirklichkeit': "Aber Liebe wird erst wahrhaft sie selbst, sobald sie sich, sofern sie nicht mehr embryonisch dunkel im Innern des Leibes schmerzhaft wogt, sondern mit Atem und Lippe sich zu benennen, [sobals sie sich] zu bekennen wagt. So beharrlich ein solches Gefühl sich verpuppt, immer durchstösst eine Stunde plötzlich das verwirrte Gespinst und stürzt dann, von allen Höhen in die unterste Tiefe fallend, mit verdoppelter Wucht in das aufschreckende Herz."(*) "Maar liefde wordt pas werkelijk liefde als ze niet meer smartelijk in het embryonale duister binnen in het lichaam drijft, maar zich met adem en lippen durft te benoemen, [zich] uit durft te spreken. Hoe hardnekkig zo'n gevoel zich ook verpopt, altijd stoot het op een dag opeens door het verwarde spinsel heen en stort dan,...

Amper een boogscheut dik dat aangehaalde Gorteriaanse bloemlezinkje van afgelopen vrijdag , maar kloek genoeg om de uit de hemel glijdende zonnestralen van het voorbije weekend iets langer dan doorsnee aan mijn mondhoeken te branden. Komaan Herman, nog één keer, een allerlaatste keer, aan ons aller monduiteinden... O kon ik zijn in u, O kon ik maar zijn niets, Geheel in u, in u. Dat men mij zocht en niets Vond, maar een spoor, een iets Van mij, in u, in u. Herman Gorter (1864-1927)

"Om de lezer een plezier te doen, is de spelling wat aangepast. De dubbele o, a en e in woorden als 'zoo' en 'geene' werden geschrapt, alsmede de 'sch' in bijvoorbeeld 'mensch'. Dat friste de boel al aardig op. Aanvankelijk wilde ik ook de naamvals-n in woorden als 'dien' en 'den' schrappen, maar omdat die 'n' soms een bepaalde muzikale functie heeft, heb ik hem toch maar laten staan. Aan het woordje 'vin' in de tot titel gekozen dichtregel is in overleg met de uitgever een 'd' toegevoegd - zodat de argeloze, met Gorter onbekende lezer die het boekje in handen neemt, niet meteen al denkt met een drukfout (of een werkje over vissen) te maken te hebben." Uit: Gorter, H., Ik vind je zo lief en zo licht : veertig liefdesgedichten, 1997, Amsterdam, Bert Bakker, p. 53-54. Aan de tekstverwerker is Pieter Boskma , Nederlands dichter en bloemlezer, die zich in zijn nawoord bij een ultrafijne, hertaalde bloemlezing...

De reeks ‘Kleine goden’, verschenen in de boekenbijlage van het dagblad De Standaard , wijdde in januari 2007 twee pagina’s aan de nakende verstikkingsdood van Vlaamse vertalers op de Nederlandse literaire markt. Vertalers staan doorgaans aan de zijde van diegenen die een boek creëren. Naast auteurs welteverstaan, die denken en schrijven. Waarmee ik niet wil zeggen dat vertalers niet zouden denken en schrijven. Integendeel. We mogen niet vergeten dat meer dan de helft van alle fictie, aan distributiezijde in de boekhandel, vertaalde teksten zijn. Vertalers, de hommage in de lente van 2007 van Vlaamse schrijvers aan Shakespeare-vertaler Willy Courteaux naar aanleiding van een heruitgave van het volledige vertaalde dramatische werk van William Shakespeare buiten beschouwing gelaten, worden dikwijls vergeten. Meestal betekenen vertalers voor lezers van boeken evenveel als de plaats van uitgave van het boek dat ze in handen hebben. Journalist Karel Verhoeven heeft het in zijn De Standaard...