Doorgaan naar hoofdcontent

Tachtiger Herman Gorter schreef ook al eens een gedicht (II).

"Om de lezer een plezier te doen, is de spelling wat aangepast. De dubbele o, a en e in woorden als 'zoo' en 'geene' werden geschrapt, alsmede de 'sch' in bijvoorbeeld 'mensch'. Dat friste de boel al aardig op. Aanvankelijk wilde ik ook de naamvals-n in woorden als 'dien' en 'den' schrappen, maar omdat die 'n' soms een bepaalde muzikale functie heeft, heb ik hem toch maar laten staan. Aan het woordje 'vin' in de tot titel gekozen dichtregel is in overleg met de uitgever een 'd' toegevoegd - zodat de argeloze, met Gorter onbekende lezer die het boekje in handen neemt, niet meteen al denkt met een drukfout (of een werkje over vissen) te maken te hebben."

Uit: Gorter, H., Ik vind je zo lief en zo licht : veertig liefdesgedichten, 1997, Amsterdam, Bert Bakker, p. 53-54.


Aan de tekstverwerker is Pieter Boskma, Nederlands dichter en bloemlezer, die zich in zijn nawoord bij een ultrafijne, hertaalde bloemlezing van Herman Gorters liefdeslyriek in duizend bochten wringt over het waarom van bepaalde genomen taalkeuzes. De boel die zonodig diende opgefrist? Aardig! De doorsnee poëzielezer voor de betere sportvisser nemen? Komt bijna in de buurt! Oei, een drukfout in de titel. Dit boekje hoef ik niet. Jawel! Ook het excuus van Boskma dat het 'vin' in de desbetreffende dichtregel in de bundel werd gehandhaafd, omdat het daar geen door de samensteller gekozen titel betreft maar een regel in een gedicht, heeft een groot foei-gehalte. Altijd dat voortdurende gewegsteek achter uitgevers belangen. Want die dobberen natuurlijk altijd op het welzijn van hun lezers. Juist!
Herman Gorters zogeheten 'sensitieve gedichten' uit 'De School der Poëzie' verdienen nochtans heel wat beter. Ik haal er eentje - een gedichtje - uit. Uit dat bloemgelezen bundeltje van 's mans mooiste liefdesverzen. En dan op zoek naar een niet hertaalde versie ervan. Met dubbele o's, a's en e's en zonder naamval-n'en. Lang leve de visser in ieder van ons: sprankeling en verrassing alom! Zeker als je bedenkt hoe Gorter, de grote 'Mei'-dichter (1889), een daverend mooie transformatie naar zijn liefdesobject poogt vast te hangen aan amper twee gedachtenstreepjes. Probeer het zelf maar!


Zie je ik hou van je...

Zie je ik hou van je,
ik vin je zoo lief en zoo licht -
je oogen zijn zoo vol licht,
ik hou van je, ik hou van je.

En je neus en je mond en je haar
en je oogen en je hals waar
je kraagje zit en je oor
met je haar er voor.

Zie je ik wou graag zijn
jou, maar het kan niet zijn,
het licht is om je, je bent
nu toch wat je eenmaal bent.

O ja, ik hou van je,
ik hou zoo vrees'lijk van je,
ik wou het heelemaal zeggen -
Maar ik kan het toch niet zeggen.

Herman Gorter (1864-1927)

Reacties

Populaire posts van deze blog

Secuur portret van Theun de Vries als halfzachte wereldverbeteraar en mateloze veelschrijver: "Het schrijven welde in mij op als het sprengwater in een beek."

Dichtbundels, hoorspelen, novellen, filmscenario's, biografieën, historische romans,… Met ruim 150 titels op zijn naam heeft de in het Friese Veenwouden geboren veelschrijver Theun de Vries , Nederlands meest argeloze revolutionair, met Revolte is leven: biografie van Theun de Vries (1907-2005) nu ook zijn eigen complete levensverhaal op papier. Rond "een van de sterkst overschatte schrijvers van ons land," zoals criticus Max Nord de veelzijdige De Vries ooit typeerde, heeft historicus Jos Perry toch maar mooi deze meeslepende en rijk geschakeerde biografie geweven. Zelfs op heel hoge leeftijd weigerde De Vries, die van zijn favoriete filosoof Spinoza leerde "het leven op aarde te veranderen en te humaniseren," zijn communisme te verzwijgen, te verloochenen of te bagatelliseren. Gezien de toenmalige situatie bleef de schrijver, ook als zeventigjarige achter zijn keuze staan. Niet abnormaal voor een man die sinds het uitbreken van de Spaanse Burgeroorlog in 19...

Djoos Utendoale tient le fou avec moi: verzen geschreven in de taal van de volksmens aan weerskanten van de 'schreve'.

Utendoale, uit de vallei of het dal van de West-Vlaamse bergen. Djoos, van Joris. Afkomstig van Westouter: pater Joris Declercq. Troubadours en kleinkunstenaars uit de regio zoals Antoon vander Plaetse, Gerard Vermeersch en Willem Vermandere namen Declercqs verzen in hun repertorium op. Van Boeschepe tot Cassel en van Ieper tot Ekelsbeke, de ganse Westhoek ging aan Utendoales rijmsels kapot. Vlinders zijn er hellekapellen, butterschitters of flikflodders. Averullen, mulders en roenkers worden in gangbaar Nederlands meikevers. Voetelingen, sokken. Nuus, wij. Hadden pendelaars geen files onderweg dan was het volop vroeger thuus komm'n of dan-ze peisden. De poëzie van Djoos Utendoale is geschreven in een bijzonder zingend taaltje: het Westhoeks. Over de invloed van dialecten moeten we, althans pater Joris Declercq, niet al te neerbuigend doen: "En moest Luther de bijbel in het Nederduits vertaald hebben en niet in het Hochdeutsch, de taal van zijn geboortestreek, dan sprak de he...

Simons' toonaangevende boekgeschiedenis dertig jaar na dato grondig herzien en sterk uitgebreid...

In 1984 kwam Ludo Simons , emeritus hoogleraar boek- en bibliotheekwetenschap en oud-bibliothecaris van verschillende Vlaamse culturele instellingen, voor de dag met het eerste deel van zijn studie Geschiedenis van de uitgeverij in Vlaanderen . Terwijl boekwetenschapper Simons in dit overzicht uitsluitend aandacht had voor het Vlaamse uitgeefvak in de negentiende eeuw, completeerde hij zijn omvangrijke eenmansstudie in 1987 met een tweede volume dat zich volledig toespitste op de twintigste eeuw. Vreemd genoeg was er tot dan toe in Vlaanderen op dit terrein nauwelijks enige voorstudie gedaan. Simons' titanenarbeid werd onverwijld verheven tot standaardwerk en achteraf terecht bekroond met velerlei prijzen. Op vraag van uitgeverij Lannoo is er nu deze grondig herziene en sterk uitgebreide versie van dit alom bejubelde naslagwerk dat in historische analyse en gedetailleerde volledigheid veruit onevenaarbaar is. Deze keer schenkt Simons extra aandacht aan de ontwikkeling van de boe...