Essayist Bert Jansen schrijft in een catalogus over doen en laten van de Antwerpse hedendaagse, ruimtelijke componist/kunstenaar Guillaume Bijl onder meer het volgende: "Bovendien verhoudt Bijls werk zich één op één tot de werkelijkheid, waardoor alle bekende betekenissen van kunst worden uitgesloten. Hij maakt, met andere woorden, de voorwaarden onmogelijk waaronder iets kunst zou kunnen worden. Dat doet hij echter zo ostentatief dat die voorwaarden als een gemis worden beleefd, waardoor ze een reëel onderwerp worden. Het faillissement van de kunst blijkt slechts een fictie." Kunnen onmogelijke voorwaarden als een gemis worden beleefd? Natuurlijk wel. Maar dat betekent, bij het kijken naar en het rondwandelen door Bijls installaties, een heus onrecht. En... onder het mom van het uitsluiten van alle bekende betekenissen van kunst, waardoor ze bij de toeschouwer als gemis worden ervaren, kan een groot gedeelte van wat hedendaagse kunstenaars tegenwoordig als achterliggende ideeën bij hun werk aan de man brengen, worden verkocht. Een mager beestje (lees: bestaansrecht) voor de betere installaties. Zoals die van Bijl. Een stevig excuus van de op een gladde manier verpakte avant-gardistische verworvenheden in het ruimtelijk werk van de in ideeënarmoede zwemmende doorsneekunstenaar om op de afspraak met grote, hedendaagse kunst op te komen dagen. Nu ja, allemaal mosterd na de maaltijd. Guillaume Bijl was zijn tijd sowieso ver vooruit. Reeds in 1984 nam hij zelf afstand van zijn vijf jaar eerder geschreven fictief pamflet waarin hij de kunst failliet verklaarde. Omwille van de duidelijke visuele evidentie van zijn installaties enerzijds en door beschuldigingen aan zijn adres van het maken van anti-kunst anderzijds. Zijn pamflet werd met andere woorden zowel overbodig áls verkeerd begrepen. Twee in één. Guillaume Bijl, de speurneus naar het illusoire karakter van onze maatschappelijke werkelijkheid. Lang hoefde de kunstenaar niet te zoeken. Integendeel. De illusoire aard en de ons omringende realiteit waren immers één. En niemand die dat zag. En niemand die daar iets mee deed. Transporteren werd dus de boodschap. Bijl voegde tot nog toe, in de meeste van zijn installaties, niks aan de werkelijkheid toe en creëerde juist daarom afstand en humor. En hoe minder hij toevoegt des te sterker zijn werk. Guillaume Bijl: eersteklas transporteur met een sterk ontwikkeld orgaan voor detail. Klasse!
Reacties