"Veel schizothymen vallen op door gemis aan lichamelijke beweeglijkheid en vooral zouden velen erg onbeholpen turners zijn."

Om de randen van mijn handen
tasten mijn handen
naar mijn andere handen
onophoudelijk.

Dat Van Ostaijen in zijn met-een-lichte-voorkeur-voor-het-eigen-ik-poëzie nagenoeg alles koel en heel logisch waarnam om vervolgens te gaan idealiseren en deformeren tot de regeleinden eraf vlogen, kwam alleen zijn dichtkunst zelf ten goede. Dat hij een mens was zonder liefde, zonder genot en zonder aanvaarding van wat de zintuigen hem boden, zoals dokter K. Van Acker, hoofdgeneesheer van het gerenommeerde Gentse Guislaininstituut in zijn boekje 'Vlaamsche temperamenten' uit 1944 bij hoog en bij laag verkondigde, is volledig voor de rekening van de zenuwarts zelf. In datzelfde boekje schreef Van Acker de Antwerpse dichter ook een schizothym temperament toe. Een persoonlijkheidsstoornis die vandaag in de buurt van het schizofrene type gediagnosticeerd zou worden.

Ook een schizothym temperament gaat prat op een aantal typische eigenschappen: een inwendige, onbehaaglijke affectiviteit die leidt tot onverschilligheid, geprikkeldheid en ontevredenheid; een beperkte en indirecte omgang neigend naar onpersoonlijke, principiële en theoretische socialiteit; een onbeweeglijkheid waardoor de actie zich slechts tot één terrein beperkt en een sterke aangetrekkingskracht van het eigen ik en de daarbijhorende gedachten. Dit alles in gedachten wordt de uitspraak van Paul van Ostaijen, waarin hij beweerde geen slaaf te willen zijn van de reële wereld, van de objectiviteit, klinisch waar. Of het de reden van zijn zelfgekozen kunstenaarschap wat dichter tot bij ons brengt, is hoogst twijfelachtig. Wat Van Ostaijens dichterlijke handen betreft, moeten we gewoon toegeven dat ze door ons bijna niet nageleefd kunnen worden. Hoe goed we ook ons best doen, zijn sensitieve vingers zijn voornamelijk die van hemzelf, bijna onophoudelijk oninleefbaar en exclusief anders.
De minder romantische Van Acker besloot Van Ostaijens gevalsbeschrijving als volgt: "Zooals veel schizophrenen was van Ostaijen leptosoom gebouwd, en zooals vele leptosomen werd van Ostaijen ten grave gesleept door longtuberculose." Wat dat leptosome lichaamstype betreft (naast twee temperamentstypes bestaan er drie grote lichaamstypes), moeten we het doen met volgende kenmerken: "Gedrongen-ovaal aangezichtscontour, hoekvormig aangezichtsprofiel, lange magere hals, smalle schouders, platte borst en buik, lange en tengere extremiteiten, lange en magere handen en voeten."

Veel ziektebeelden en weinig lyriek doen psychiaters in vreugde leven. Gelukkig is de fysiognome kar tegenwoordig wat meer gekeerd. Ik vraag me af wat hoofdgeneesheer Van Acker zou uitroepen als hij vandaag zijn eigen instelling zou bezoeken?