De pensionering van meneer Bougran: Huysmans laat de roman deze keer (helaas) aan zich voorbijgaan...

Nauwelijks vijftig en de voor het old school klerkenwerk geboren Franse ambtenaar Bougran krijgt van zijn overste te horen dat hij op pensioen kan. Een totaal verbouwereerde Bougran, ongehuwd onder een dak met zijn huishoudster Eulalie en verder zonder vrienden, gaapt plotsklaps in de wijd opengesperde muil van leegte en verveling. Om zijn onverhoedse opruststelling toch een plekje te kunnen geven, stelt deze klerk alles in het werk om thuis zijn oude kantoor heel precies na te bouwen. Zelfs Huriot, een van Bougrans vroegere kantoorbediendes, is bereid om tegen een karig loon voor wat extra kantoorsfeer te komen zorgen bij zijn oud-collega. 

Tussen de uren van zijn geestdodende activiteiten als topambtenaar schreef de Fransman Joris-Karl Huysmans (1848-1907) deze door de molen van vervreemding gedraaide tragikomische parabel van zijn antiheld. Lezenswaard, dat wel, al verdiende deze aanzet van Bougrans noodlottige identificatie met zijn ambtenarenbestaan véél meer dan deze 38 pagina's uit Huysmans meesterlijke pen: "Maar nadat hij enige tijd had aanschouwd op welke wijze bomen worden vermoord omdat ze dan beter fruit zouden opleveren, slenterde hij doelloos rond zonder te hebben gemerkt dat deze tuinchirurgie een volmaakt zinnebeeld was voor het beleid dat hij al die jaren had uitgevoerd. Zowel in de Jardin du Luxembourg als op kantoor deed men er alles aan om simpele zaken te ondergraven; men nam een bestuursrechtelijke tekst waarvan de betekenis glashelder en scherpomlijnd was en onmiddellijk, met behulp van duistere circulaires, ongekende precedenten en rechtsopvattingen die teruggingen tot de tijd van Oogstmaanden en Windmaanden, werd de tekst veranderd in een warrig allegaartje, in grotesk proza vol verwrongen zinnen, wat arresten opleverde die volkomen tegengesteld waren aan wat men zou verwachten."


De pensionering van meneer Bougran / Joris-Karl Huysmans. – Amsterdam : De Wilde Tomaat, 2019. – 38 p.