'Nußknacker und Mausekönig': E.T.A. Hoffmanns jaarlijkse stok om kerstkinderen hun bed in mee te slaan...

Hier, in Sachsen-Anhalt geen kerstnihilisme à la John McClane of Frits van Egters om deze eindeloze, donkere eindejaarsdagen door te komen. Nee, naast een naar Duitse normen behoorlijk strenge lockdown, zit ik ook deze kersteditie naar jaarlijkse gewoonte uit in het gezelschap van een aantal fijne DDR-burgers én van Marie en Fritz, de kinderen van Medizinalrat Stahlbaum, rond wie alles in de fantasievolle raamvertelling ‘Nußknacker und Mausekönig’ (1816) van E.T.A. Hoffmann (1776-1822) draait. Ik overdrijf niet als ik stel dat de inbedding van het fantastische in het alledaagse en de door de schrijver gehanteerde directe aanspreekvorm dit muzikale verhaal (overigens, in een voortreffelijke Nederlandse vertaling van de dit jaar overleden Anton Haakman) dat extra cachet geven waardoor zelfs de allerdapperste kerstkinderen iedere avond aan de ingang van hun slaapkamer de vaste knuffels zo willen inruilen voor de Grote Dappere Notenkraker: "Nee, beste lezer, als je gezien had wat Marie nu voor ogen kreeg, dan was je echt weggehold, en ik denk zelfs dat je snel in je bed was gesprongen en de deken veel verder over je oren had getrokken dan nodig was... Ach! Dat kon de arme Marie niet eens doen, want luister, kinderen! Heel dicht bij haar voeten regende het, als door onderaards geweld gedreven, zand en kalk en brokjes steen en kwamen zeven muizenkoppen met zeven helder fonkelende kronen sissend en piepend uit de vloer tevoorschijn. Even later werkte zich ook het muizenlijf, waarop aan de hals zeven koppen waren gegroeid helemaal omhoog en de grote, met zeven diademen gekroonde muis werd driemaal luid toegepiept door het hele koor, dat nu opeens in beweging kwam en hippel hippel trippel trippel recht op de kast af ging - recht op Marie af, die nog bij de glazen deur van de kast stond. Van de angst en het griezelen had Maries hart al zo gebonsd dat ze dacht dat het zo uit haar borst zou springen en dan zou ze dood gaan; maar nu leek het alsof het bloed in haar aderen stilstond."

Klaas Vaak en andere verhalen / E.T.A. Hoffmann (auteur), Anton Haakman (vertaler). - Amsterdam : Athenaeum-Polak & Van Gennep, 2004. - 311 p.