Gregor Strasser, suikerzieke Beier, openhartige nazi-bureaucraat, in de twintiger jaren van de Weimarrepubliek liefhebber van rauwe bierkeldergevechten. Gregor Strasser, flink uit de kluiten gewassen apotheker uit Landshut, las ter ontspanning Homerus in het Oudgrieks, schaafde als loopgraafsoldaat in de Eerste Wereldoorlog aan zijn nationaal-socialistische visie en lag later onder meer wakker van de vraag hoe de arbeidersklasse voor het nazisme te winnen. Gregor Strasser, volgens Hitler-biograaf Ian Kershaw de meest getalenteerde van alle nazi-kopstukken, zeker toen hij in het voorjaar van 1932 met succes de partij in Noord-Duitsland wist te organiseren terwijl Hitler liever grote sier ging maken op de Bayreuther Festspiele. Gregor Strasser, meer idealist dan Hitler, minder opportunist dan Hitler, fel antisemitisch, moest niks hebben van die obsessieve joden-fixatie van Hitler en zijn Münchense partijgenoten. Gregor Strasser, uitgebreide voetnoot bij Otto-Ernst Schüddekopf, sprankeltje hoop in dat eerste deel van Kershaw: "Indien Strasser erin geslaagd was een scheuring in de partij teweeg te brengen, dan zou de geschiedenis een andere loop hebben gehad. Als inderdaad een deel van de NSDAP-beweging zich in die nadagen van november 1932, de laatste maanden ook van de vrije Weimarrepubliek, achter een regering Schleicher zou hebben geschaard, en Strasser zelf tot het kabinet zou zijn toegetreden, dan had een machtsovername door Hitler nooit plaatsgevonden." Gregor Strasser, gerekend vanaf de heroprichting van de NSDAP op 25 februari 1925 voor eeuwig partijlid nr. 9, kon niet aan één tafel met Goebbels en daarvoor afgerekend op 30 juni 1934 in die befaamde 'de Nacht van de Lange Messen'. De zogeheten Strasser-affaire toonde aan hoezeer de NSDAP in de dertiger jaren een Führer-partij pur sang was geworden. De zogeheten Strasser-affaire toonde veel later ook aan hoezeer zelfs bij wijlen Harry Mulisch de gebraden Kartoffeln zomaar in de mond vlogen.
Secuur portret van Theun de Vries als halfzachte wereldverbeteraar en mateloze veelschrijver: "Het schrijven welde in mij op als het sprengwater in een beek."
Dichtbundels, hoorspelen, novellen, filmscenario's, biografieën, historische romans,… Met ruim 150 titels op zijn naam heeft de in het Friese Veenwouden geboren veelschrijver Theun de Vries , Nederlands meest argeloze revolutionair, met Revolte is leven: biografie van Theun de Vries (1907-2005) nu ook zijn eigen complete levensverhaal op papier. Rond "een van de sterkst overschatte schrijvers van ons land," zoals criticus Max Nord de veelzijdige De Vries ooit typeerde, heeft historicus Jos Perry toch maar mooi deze meeslepende en rijk geschakeerde biografie geweven. Zelfs op heel hoge leeftijd weigerde De Vries, die van zijn favoriete filosoof Spinoza leerde "het leven op aarde te veranderen en te humaniseren," zijn communisme te verzwijgen, te verloochenen of te bagatelliseren. Gezien de toenmalige situatie bleef de schrijver, ook als zeventigjarige achter zijn keuze staan. Niet abnormaal voor een man die sinds het uitbreken van de Spaanse Burgeroorlog in 19...

Reacties