"Broeierig, modderig, schimmig, schimmelig, ongezond, abnormaal, pervers, smal, normloos, schadelijk voor de volksgezondheid,(...) verregaande tekortkomingen op literair gebied, grove en schuldige onkunde van het romanschrijversvak en subsidiair opzettelijke misleiding van het lezerspubliek." In 1948 verscheen 'Eenzaam avontuur', Anna Blamans (1905-1960) papieren splinterbom. Volgens de auteur in kwestie zorgvuldig geweven rond het grondthema van de menselijke eenzaamheid en geschreven met maar één lezer voor ogen: Blaman zelf. Simon Vestdijk was danig onder de indruk en zowel het ereschavotje voor de Amsterdamse Gemeenteprijs als dat voor het Rotterdamse Boekentribunaal, waar Anna Blaman wijselijk besloot weg te blijven, konden niet snel genoeg opgebouwd.
"Want al behoort de wereld niet voor je te bestaan zolang je schrijft, als je je 'geesteskind' eenmaal in de wereld hebt gezet wil je toch graag dat het niet uitsluitend opdonders krijgt." Daarom blikt deze Blaman (O jongens, wat een dichter ook en dat stukje van haar over die Goncourt voor Simone de Beauvoir!) in haar postuum gepubliceerde herinneringen 'Mijn eigen zelf: schetsen en gedichten' (Meulenhoff, 1977) nog eenmaal terug op haar 'Eenzaam avontuur' in de Nederlandse letteren (Een gebrek aan literaire voorlichting in 't algemeen, mijnheer!). In haar bijdrage 'Het laatste woord over Eenzaam Avontuur' veegt ze zowat alles wat los en vast leest uit die dagen (critici, collega-schrijvers, lezers,...) op meesterlijke wijze op een nog amper bijtend hoopje (Je zal nooit voor iedereen goed kunnen doen, mevrouw!): "Voor de fatsoenlijke kritiek ben je als auteur een mens die des te meer betekent naarmate je meer zedelijke moed opbrengt om eerlijk te zijn in een wereld die talloze menselijke bewogenheden afremt, verdringt, verleugent en verstikt, en daarvoor in de plaats op de conventionele sjablone drijft. Voor de onfatsoenlijke critici heb je dan niets anders gedaan dan je prostitueren, schaamteloos en vuil, en om anderen daarvan te overtuigen wordt tegen geen enkele vervalsing opgezien."
Aangezien the proof of te pudding nog steeds in the eating is, ga ik vandaag nog op zoek naar zo'n exemplaar van Anna Blamans meest omstreden. Ajuus!
Mijn eigen zelf : schetsen en gedichten / Anna Blaman. - Amsterdam : Meulenhoff, 1977. - 157 p.
Reacties