Over de metamorfose van broeder Johanna: nooit had de koord de heupen van een beminnenswaardiger monnik omgord!

"Vroeger viste de duivel de zondaren afzonderlijk met een kleine vishaak op, nu vangt hij ze in scholen tegelijk in een groot net. Destijds huwde iedereen, nu bedrijven ze als honden ontucht midden op de straat. Toentertijd hadden bejaarde diakenen nooit gehoord van wat nu vijftienjarige koorknapen doen. U bent allen koppelaars, woekeraars, godslasteraars, flikkers, hoereerders en adjudanten van de Duivel geworden, die jullie zal braden in de grote hellepoel, waar u zult gillen en tandenknarsen," aldus Emmanuel Rhoïdis, auteur van dit onkuise kleinood uit 1865, bij monde van een vanop zijn kansel predikende negende-eeuwse priester. Gefundenes Fressen ook voor vertaler Gerrit Komrij die in een helder geschreven nawoord nog even doorgaat: "Een vrouwelijke paus is niet ongewoon in een tijd waarin ketters, echtbrekers, atheïsten en bloedschenders op de troon van Petrus zaten. De verkiezingen vonden plaats op straat, met goud en knuppels, dolksteken en omkoperij. Allerlei Pontifices en Pseudopontifices door elkaar stegen over lijken op de troon. De Stoel raakte in handen van vrouwen, Theodora en haar beide dochters Marontia en Theodora junior. Deze courtisanen benoemden en ontsloegen hun minnaars en buitenechtelijke kinderen als paus."

BTW: geweldige coverillustratie van de hand van wijlen Friso Henstra. In deze preconclave tijden zou zijn afbeelding voor één keer wél de ogen van alle internetcensoren mogen passeren. Duimen en bidden dus. Waar alvast niks aan te doen valt, is de gedaanteverwisseling van de bevallige broeder Johanna door de ogen van haar schepper, de bibliofiele Emmanuel Rhoïdis, die zijn pausin retrospectief altijd heeft verdedigd, althans Komrij, "(...) met eenzelfde fanatieke gelatenheid, als Multatuli zijn Javaan en Van het Reve zijn Adelborst." 

"Toen de metamorfose volbracht was, leidde Frumentius haar naar de rand van het meer, zodat zij zichzelf in een spiegel kon zien. Nooit had de koord de heupen van een beminnenswaardiger monnik omgord, en haar gelaat straalde onder de monnikskap als een parel in de oester. Frumentius was onvermoeibaar in zijn loftuitingen voor zijn broeder Johanna, hij knielde voor hem neer als in extase en hij begon luid zijn schoonheid te huldigen met één van de mystiek-anatomische hymnen, waarmee de monniken uit die tijd de ledematen van de Heilige Maagden plachten te vergoddelijken - haar haren, haar wangen, haar borsten, haar buik, haar dijen en haar voeten - zoals de paardenhandelaren dat doen met de kwaliteiten van hun paarden en de dichter P. Soetsos met die van zijn heldinnen."

Pausin Johanna / Emmanuel Rhoïdis (auteur), Gerrit Komrij (vertaler). - Amsterdam : De Arbeiderspers, 1978. - 201 p.