Pynchon-vertaler Peter Bergsma: "Want hoe groot de hondendrol waarin je trapt ook is, uiteindelijk loop je toch gewoon verder..."

"Weer thuis draaide Doc een joint, zette hij de tv aan voor een late film, pakte hij een oud T-shirt en scheurde dat in korte, smalle repen tot hij er een stuk of honderd had liggen, waarna hij enige tijd een douche nam en hij de ene na de andere natte lok van zijn hoofd plukte en die om zo'n reep T-shirt heen rolde, die hij telkens met een knoop vastzette, een slavenstijltje dat hij over zijn hele hoofd herhaalde, waarna hij misschien een half uur de haardroger erop zette, waarbij hij misschien wel of misschien niet in slaap viel, om de knopen er vervolgens weer een voor een uit te halen en de hele boel op te borstelen tot hij een aanvaardbare afrocoupe van zowat een halve meter doorsnee had. Om zijn kapsel in vorm te houden stak hij zijn hoofd voorzichtig in een doos en ging hij op de bank liggen en deze keer viel hij wel degelijk in slaap, en tegen de ochtend droomde hij over Shasta. Het was niet precies dat ze aan het neuken waren maar het was wel zoiets. Ze waren allebei aan hun andere leven ontvlucht, zoals dat gaat in ochtendlijke dromen, voor een rendez-vous in een vreemd motel dat tevens kapsalon leek te zijn. Ze bleef maar volhouden dat ze 'hield' van een of andere gast die ze nog nooit bij name had genoemd, hoewel Doc toen hij eindelijk wakker werd begreep dat ze het vast over Mickey Wolfmann had gehad."

Zo, premisse én kennismaking ineen. Zo, Doc Sportello, privédetective en hoofdfiguur in 'Eigen gebrek', Pynchons meest opstapbare. Vandaag wordt hij achtentachtig, deze razendsnelle Thomas Pynchon die zijn 'Eigen gebrek' uit 2009 zo atypisch kant-en-klaar maakte dat filmmaker Anderson amper vijf jaar nodig had om Hollywoodster Joaquin Phoenix, uitstekend uitgedost als Doc, nog wat meer te doen rijzen. In ons taalgebied is het ooit anders geweest. Zeker toen vertaler Peter Bergsma vier decennia geleden zich aan zijn versie van Pynchons meesterproef 'Gravity's Rainbow', uit het begin van de jaren zeventig, zette en zich hierover niet veel later herinnerde: "Gedurende de drie jaren, 760 bladzijden en 357.263 woorden die ik met hem heb doorgebracht, zijn er momenten van grote harmonie en opperste bewondering mijnerzijds geweest, ja zelfs van euforie en hilariteit. Maar even vaak stelde Pynchon mijn geduld zo erg op de proef dat ik serieus overwoog hem met boek en al het raam uit te gooien.(...) Het gebeurde echter ook dat ik, na vertaling van een zin, nauwelijks naar de volgende durfde te kijken uit angst voor wat mij nu weer te wachten stond." 

Met Bergsma is het daarna weer goed gekomen, de oude Pynchon, zelfs op zijn verjaardag, zoals steeds nagenoeg onvindbaar en mijn exemplaar van 'Regenboog van zwaartekracht' sinds lange tijd ongelezen. Achtentachtig vandaag, deze Thomas Pynchon, misschien moet ik zijn regenboog toch maar eens proberen? Want hoe groot de hondendrol waarin je trapt ook is, uiteindelijk loop je toch gewoon verder, ook een advies van Peter Bergsma.

Eigen gebrek / Thomas Pynchon (auteur), Peter Bergsma (vertaler). - Amsterdam : De Bezige Bij, 2010. - 414 p.