Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

Voor de hoogtepunten uit Vadims huwelijken moet je maar eens naar zijn filmtijdlijn gaan zien...

Amper vijfentwintig is Jane Fonda als ze in 1962 in Parijs de Franse regisseur Roger Vadim onder haar bedlakens treft. De toen tien jaar oudere Vadim, net gescheiden van filmchouchou Brigitte Bardot, belooft Fonda's schattige meisjesvoeten een heuse Hollywoodloper. In 1965 trouwt het fotogenieke stel in Las Vegas, het hoogtepunt van hun huwelijk valt, drie jaar later, ongeveer samen met Roger Vadims vrijpostige filminvulling van de comic-klassieker 'Barbarella'. Sedertdien huppelt Fonda (on)gewild door het leven als sekssymbool terwijl haar echtgenoot, steevast omgeven door met alcohol doordrongen MeToo-walmen, als genadeloze rokkenjager onderweg heel wat ander vrouwvolk op en naast zijn cameralens verft. Niet veel later zet het koppel 'als vrienden', want een dochter, een punt achter hun huwelijk.  De in 2000 overleden Vadim schoof de schuld van zijn beruchte veelwijverij steeds vakkundig in de schoenen van het gewicht van zijn verschillende afgelegde huwelijksbel...

"Dood aan Erik, dacht ik, maar het maakte geen indruk op me. Ik voelde er niets bij, negatief noch positief. Waarom dood? Hij draagt een bril, net als ik, had kaken blauw van het scheren, een vrouw en snel werkende hersens."

Vierenegentig zou hij vandaag geworden zijn, Remco Campert , koele lyricus van de naoorlogse jaren, boosaardige typeerder ook van een bepaalde soort van toentertijds jong zijn. Amper tweeëntwintig en reeds uitermate bedreven in het jongleren met geluk en desillusie, zoals in het verhaal 'Een nacht en een morgen' uit 1951: "Verleden jaar om deze tijd was ik in Parijs. Ik dook na een saaie, vermoeiende reis de metro in en het eerste wat ik zag was 'Mort aux Juifs', met rood potlood geschreven op de vuile badkamertegels van de metro. De volgende weken zag ik het overal en wat mij opviel was, dat nergens een poging gedaan was de woorden weg te vegen of zelfs maar door te strepen. Frankrijk moest wel op zijn laatste benen lopen. Dood aan Erik, dacht ik, maar het maakte geen indruk op me. Ik voelde er niets bij, negatief noch positief. Waarom dood? Hij draagt een bril, net als ik, had kaken blauw van het scheren, een vrouw en snel werkende hersens.(...) Waarom niet, van ...

Gevoelens van gemis, afwijzing en ontgoocheling: stuk voor stuk gaan ze in de Shelley-blender 'Mathilda' geheten...

"Mijn leven was onloochenbaar leeg en nutteloos, maar zeg nooit tegen de lelie die door regen en wind is geveld: richt je op en bloei als vanouds. Mijn hart bloedde uit een dodelijke wond, maar op een andere manier kon ik niet leven." Gevoelens van gemis, afwijzing en ontgoocheling: stuk voor stuk gaan ze in de Shelley-blender 'Mathilda' geheten. Dat, en het verplengen van tonnen tranen door de in een bad vol sombere gedachten badende ik-figuur uit deze novelle. De tweeëntwintigjarige Mary Shelley snijdt en slaat, zeker vanaf ongeveer driekwart boek, de lezer voortdurend in de armen en om de oren. Autobiografisch, deze tweehonderd jaar oude amoureuze vader-dochterdingetjes door de blik van de jonge Mathilda? Geen idee. In ieder geval is de zelfgekozen eenzaamheid van deze Mathilda van een gans andere orde dan die van pakweg Amy Winehouse . De hoop ooit voor iemand nog genegenheid te kunnen voelen, was bij de betreurde Londense zangeres-met-ook-vaderdingetjes in de mee...

"Mary houdt ervan dat ik haar kleine meisje ben, en ik wil haar meisje zijn. En zij wilde altijd een jongen zijn."

"Tot de eigenaardigheden van Grace behoorde ook dat zij Ernest in zijn eerste kleuterjaren, te zamen met zijn anderhalf jaar oudere zusje Marcelline, als meisjestweeling aankleedde en een tijdlang probeerde beide kinderen dienovereenkomstig op te voeden. Deze idee-fixe wekte grote ergernis bij vader Ed en leidde, een fase later, tot gevoelens van uiterste walging bij Ernest. Het kan ertoe hebben bijgedragen dat de opgroeiende zoon zich van de weeromstuit vaak overdreven martiaal ging voordoen en dat Ernest in zijn verdere leven in dezelfde lijn bepaalde merkwaardigheden is blijven vertonen."  Kleine psychoanalytische duidingen in van die stevig doorlezen overzichtswerken rond reilen en zeilen van 's werelds meest voorname schrijvers, ik houd daar dus van. In bovenstaand geval is de Amerikaanse uk Ernest Hemingway , geboren op 21 juli 1899, aan de beurt. In 1991 nog voldoende reden voor de Nederlandse academicus dr. A.M.F. Smulders om eens stevig in schrijvers kindheid te ...

Hans Lodeizen, vandaag, aan deze kant van het leven, de kant in de operaloge, precies negenennegentig...

"Zijn gezicht was bleek en zelfs zomers scheen die bleekheid door het bruin heen. Hij zat moeilijk stil, was nerveus in zijn bewegingen, wilde altijd opbreken. Hij kleedde zich goed, een beetje sportief en joyeus, met het enigszins onverschillige gemak van iemand die altijd over behoorlijke kleren heeft beschikt."  (...)  "Uit zijn gedichten kan men opmaken hoe verdrietig en wanhopig hij dikwijls was. Toch had hij plezier in het leven en het liefst had hij het als een feest opgevat, een feest met veel vrienden, maskerades, wandelingen, reizen, maar ook met dagen van luiheid en studie, in bed doorgebracht, met alle soorten muziek, met een menigte fijne gevoelens, met gefantaseer dat tot geen maatschappelijke activiteit leidt. Hij was briljant, met een brille om zichzelfs wil, zonder ambities, behalve die van het ogenblik."  (...)  "Hij leek op een Amerikaanse student, maar met de nerveuze gevoeligheid van het oude Europa bij de hand."  Criticus, dichter, ve...

Acteurs in toneelstukken moeten zich normaal gedragen en op normale toon normale dingen zeggen...

Vandaag is 15 juli 1904, vandaag is Anton Tsjechov. Van deze kolos uit het westen van Rusland zijn de adembenemende, kunstzinnige Olga Ivanovna en haar kortverhalenminnaar: de tekenleraar en landschapschilder Rjabovski. De man ook met wie Olga op een julinacht in 1895 aan dek van een Wolgastomer naar het water staat te turen: "Naast haar stond Rjabovski te orakelen dat de zwarte schaduwen op het water geen schaduwen waren maar dromen en dat je bij de aanblik van dat betoverende water met zijn fantastische spiegelingen, van die peilloze hemel en melancholieke, mijmerende oevers die gewag maken van de ijdelheid van ons leven en van het bestaan van een hoger iets, van iets eeuwigs en gelukzaligs, het bewustzijn zou willen verliezen, tot een herinnering zou willen worden. Het verleden was banaal en oninteressant, de toekomst nietszeggend en ook deze wonderbaarlijke nacht, eenmalig, in het leven, zou weldra voorbij zijn en in de eeuwigheid verglijden - waarom dit leven dan?"  Vand...

Wat te denken van Levé's op ons lichaam uit te proberen special effects, door bijvoorbeeld met onze ogen dicht wat vaker wakker te gaan liggen?

"Het unieke verbaast me / Het dubbele lijkt op me / Het drievoud sust me"  Alsof een zelfdoding zomaar zou kunnen stokken. En toch, van de betreurde Franse conceptuele kunstenaar Édouard Levé is er dit memorabele papieren ding. Een fictief aandenken dat vanaf ongeveer halverwege meer en meer de anekdotische toer opgaat en daarom, nou ja, ik schrijf het niet graag, ook behoorlijk gaat tegenstaan. Maar wat te denken dan van Levé's op ons lichaam uit te proberen special effects, door bijvoorbeeld met onze ogen dicht wat vaker wakker te gaan liggen? Of zijn gedachte dat het geluk dat ons op sommige momenten overkomt een gunst is, dat we kunnen begrijpen waar het vandaan komt maar dat we niet in staat zijn het te reproduceren. Herkenbaar. Toch?  Voorts laat de schrijver ons ook deze geweldige zin, bij wijze van alternatief bedacht in memoriam, na: "Op een cassetterecorder verzamelde je telefoonberichten die mensen per ongeluk op je antwoordapparaat hadden achtergelaten. ...